K9- वज्र (K9-Vajra-T)
ही तोफ भारतीय लष्कराच्या ताकदीमध्ये झालेली एक 'क्रांतिकारी' वाढ मानली जाते.
तांत्रिक वैशिष्ट्ये (Technical Specifications)
- स्व-चालित प्रणाली: K9-वज्र ही एक 'स्व-चालित' (Self-Propelled) तोफ असून तिला ओढण्यासाठी दुसऱ्या वाहनाची गरज भासत नाही.
- ती स्वतः एका रणगाड्याप्रमाणे (Tank) हालचाल करू शकते.
- कॅलिबर: १५५ मिमी, ५२-कॅलिबर.
- वेग: ताशी ६० ते ६५ किमी वेगाने धावण्याची क्षमता.
- इंजिन: १००० हॉर्सपावरचे शक्तिशाली डिझेल इंजिन.
- कवच (Armor): १९ मिमी जाडीचे स्टील कवच, जे गोळीबार आणि स्फोटांपासून आतील सैनिकांचे संरक्षण करते.
मारक क्षमता (Firing Power)
या तोफेची सर्वात मोठी ताकद म्हणजे तिचा वेगवान गोळीबार आणि अचूकता होय.
- बर्स्ट मोड: अवघ्या १५ सेकंदात ३ गोळे डागण्याची क्षमता.
- तीव्र मारा: ३ मिनिटांपर्यंत दर मिनिटाला ६ ते ८ गोळे डागू शकते.
- पल्ला (Range): साध्या गोळ्यांसह ३८ किमी आणि विशेष 'रॉकेट असिस्टेड' गोळ्यांसह ५० किमी पर्यंत मारा करू शकते.
'शूट अँड स्कूट' (Shoot and Scoot) तंत्रज्ञान
- युद्धाच्या मैदानात ही तोफ एका ठिकाणी उभी राहून गोळा डागते आणि शत्रूने प्रतिहल्ला करण्यापूर्वीच आपली जागा बदलते.
- याला 'शूट अँड स्कूट' म्हणतात, ज्यामुळे शत्रूला या तोफेचे अचूक लोकेट शोधणे कठीण जाते.
लडाखमधील कामगिरी (High Altitude Performance)
सुरुवातीला ही तोफ प्रामुख्याने वाळवंटी भागासाठी (Desert) डिझाइन केली होती. मात्र, भारत-चीन सीमावादानंतर भारतीय लष्कराने यात काही बदल केले:
- विंटरायझेशन किट: अत्यंत उणे तापमानातही इंजिन आणि बॅटरी कार्यक्षम राहावी यासाठी हे किट बसवण्यात आले.
- आता ही तोफ लडाखसारख्या १६,००० फूट उंचीवर आणि कडाक्याच्या थंडीतही शत्रूचा थरकाप उडवण्यासाठी सज्ज आहे.
'मेक इन इंडिया' चे यश
- निर्माता: दक्षिण कोरियाच्या 'हनवा डिफेन्स' च्या सहकार्याने भारताच्या लार्सन अँड टुब्रो (L&T) कंपनीने ही तोफ गुजरातच्या हजीरा येथील प्लांटमध्ये तयार केली आहे.
- भारताने अशा १०० तोफांची पहिली बॅच पूर्ण केली असून, आता लष्कराने आणखी २०० तोफांची मागणी नोंदवण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर: K9-वज्र ही तोफ म्हणजे भारताच्या सीमेचे रक्षण करणारे एक असे 'फिरते शक्तीपीठ' आहे, जे वाळवंट असो वा बर्फाळ डोंगर, सर्वत्र शत्रूचा नाश करण्यास समर्थ आहे.